Girişik birleşik cümle, temel cümledeki yargının bir fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) yoluyla oluşturulan bir yan cümlecikle tamamlandığı cümle türüdür. Fiilimsi içeren bu yan cümlecik, temel cümlenin herhangi bir ögesi görevinde kullanılabilir.
İşte yirmi adet girişik birleşik cümle örneği:
-
Gülümseyerek yanımıza yaklaştı. (Zarf-fiil ile zarf tümleci)
-
Buralardan gitmek, artık tek çaresiydi. (İsim-fiil ile özne)
-
Evde unutulan anahtarı almak için geri döndü. (Sıfat-fiil ile belirtili nesne)
-
Olanları duyunca hepimiz çok şaşırdık. (Zarf-fiil ile zarf tümleci)
-
Tek dileği, üniversiteyi kazanmaktı. (İsim-fiil ile yüklem)
-
Koşarak gelen çocuk, nefes nefese kaldı. (Zarf-fiil ile özne)
-
Okuduğu kitabı masanın üzerine bıraktı. (Sıfat-fiil ile belirtili nesne)
-
Sizinle tanışmak benim için bir onurdur. (İsim-fiil ile özne)
-
Görülmedik bir hızla işlerini bitirdi. (Sıfat-fiil ile zarf tümleci)
-
Odanın ışığını açmadan içeri girdi. (Zarf-fiil ile zarf tümleci)
-
Onun bu sözleri söyleyişi bizi çok güldürdü. (İsim-fiil ile özne)
-
Duvara yazılmış yazıları kimse okuyamadı. (Sıfat-fiil ile belirtili nesne)
-
Her sabah uyanır uyanmaz pencereyi açarım. (Zarf-fiil ile zarf tümleci)
-
Gömleğinin yakasını düzeltmeyi unutmuştu. (İsim-fiil ile belirtili nesne)
-
Çok bekleyen yolcular sinirlenmeye başladı. (Sıfat-fiil ile özne)
-
Yıllardır görmediği köyünü çok özlemişti. (Sıfat-fiil ile belirtili nesne)
-
Fırsatı bulmuşken tüm sorularını sordu. (Zarf-fiil ile zarf tümleci)
-
Amacı, herkesin huzur içinde yaşamasıydı. (İsim-fiil ile yüklem)
-
Telefonun çalmasıyla irkildim. (İsim-fiil ile zarf tümleci)
-
Unutulmayacak anılar biriktirdik bu yaz. (Sıfat-fiil ile belirtisiz nesne)
