Anlamsal anlatım bozukluğu, bir cümlenin taşıdığı anlamın mantık, açıklık veya doğruluk açısından hatalı, çelişkili veya gereksiz bilgi içermesinden kaynaklanan bozukluklardır. Bu tür bozukluklar, cümlenin dil bilgisi kurallarına uygun olmasına rağmen anlamının bozuk veya belirsiz olmasına yol açar.
Anlamsal anlatım bozukluğunun başlıca nedenleri şunlardır:
-
Gereksiz Sözcük Kullanımı: Anlamı aynı olan sözcüklerin bir arada kullanılması (Eş anlamlı sözcükler).
-
Anlamca Çelişen Sözcüklerin Kullanımı: Kesinlik bildiren bir sözcükle olasılık bildiren bir sözcüğün bir arada kullanılması.
-
Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması: Sözcüğün anlamının cümle içinde uygun düşmemesi.
-
Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması: Sözcüğün yerinin anlamı değiştirmesi veya belirsizliğe yol açması.
-
Mantık ve Sıralama Yanlışlığı: Olayların önem sırasının veya mantık akışının hatalı olması.
-
Anlam Belirsizliği: Cümlede kastedilen kişi veya kavramın net olmaması.
İşte anlamsal anlatım bozukluğu içeren yirmi örnek cümle:
-
Gereksiz Sözcük: Belki de kesinlikle bu sınavı kazanabilirsin.
-
Gereksiz Sözcük: Yüksek sesle fısıldaşarak konuşuyorlardı.
-
Gereksiz Sözcük: Onunla ilk tanışmamızda çok heyecanlanmıştım.
-
Gereksiz Sözcük: Dairemiz, karşılıklı saygı ve sevgi içinde yaşar.
-
Anlamca Çelişen Sözcük: Eminim ki arkadaşım aşağı yukarı on yaşlarındadır.
-
Anlamca Çelişen Sözcük: Tam üç yıl önce yaklaşık yirmi kitap okudu.
-
Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması: Sınıfımız, öğrencilerin başarısıyla övgü topladı. (Övgü değil, takdir/beğeni)
-
Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması: Aldığı ucuz hediyeler onu çok şaşırttı. (Ucuz değil, değersiz/önemsiz)
-
Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması: Bu konuda çok çekimser davranmamız gerekir. (Çekimser değil, dikkatli/titiz)
-
Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması: Arabayı alabilmek için gerekli şartları yerine getirmemiz icap eder. (İcap etmek değil, gerekir/lazım gelir)
-
Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması: Yeni eve gelince hemen eşyaları yerleştirdik. (Eve yeni gelince)
-
Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması: Her gün yeni doğan kuzuları severdi. (Yeni doğan kuzuları her gün severdi)
-
Mantık ve Sıralama Yanlışlığı: Bırakın yumurta kırmayı, yemek bile yapamaz.
-
Mantık ve Sıralama Yanlışlığı: Bu kaza, otobüs şoförünü bile değil, tüm yolcuları korkuttu.
-
Anlam Belirsizliği: Arkadaşına ne zaman geleceğini söyledi. (Onun mu yoksa senin mi arkadaşın olduğu belli değil.)
-
Anlam Belirsizliği: Dayısını çok seviyordu, onunla sürekli görüşüyordu. (Görüşen kim, dayısı mı yoksa o mu?)
-
Gereksiz Sözcük: Bundan sonra artık ona güvenmeyeceğim.
-
Gereksiz Sözcük: Hava çok rüzgârlıydı, ama buna rağmen yine de dışarı çıktık.
-
Anlamca Çelişen Sözcük: Şüphesiz yarın yağmur yağabilir.
-
Mantık ve Sıralama Yanlışlığı: Bu olayda zarar görenlerin sayısı neredeyse yirmiyi buldu. (Zarar gören sayısı yirmiyi buldu, "neredeyse" gereksiz.)
