44 kez görüntülendi
Türkçe kategorisinde tarafından
<span itemprop="name">&quot;Öge eksikliği&quot;nden (özne eksikliği) kaynaklanan bir anlatım bozukluğu örneği hazırlayınız.</span>

1 cevap

0 beğenilme 0 beğenilmeme
tarafından

Öge eksikliği, özellikle özne eksikliği, sıralı veya bağlı cümlelerde ortak kullanılması gereken öznenin, ikinci veya sonraki yargıda (cümlecikte) kullanılmamasından ve bu durumun anlam karışıklığına ya da mantık hatasına yol açmasından kaynaklanan anlatım bozukluğudur.

İşte özne eksikliğinden kaynaklanan yirmi anlatım bozukluğu örneği:

  1. Film, geçen hafta vizyona girdi ve çok beğenildi. (Boğazuk: Beğenilen ne? Film mi, yoksa Film'in kendisi değil mi? Edilgen fiilde sözde özne eksikliği var.) Düzeltme: Film, geçen hafta vizyona girdi ve (film) çok beğenildi. (Ancak dil bilgisel olarak edilgen çatılı fiilin sözde öznesinin söylenmesi gerekir: (Film) çok beğenildi.)

  2. Çocuk, saatlerce ağladı ama hiç kimse duymadı. (Boğazuk: Duymayan kim/ne? Hiç kimse duymadı, anlamı çıkmıyor.) Düzeltme: Çocuk, saatlerce ağladı ama (çocuğun sesi) hiç kimse duymadı.

  3. Yazarın son eseri çok konuşuldu, haftalarca gündemde kaldı. (Boğazuk: Gündemde kalan ne? "Yazarın son eseri" mi, yoksa eserin konusu/adı mı?) Düzeltme: Yazarın son eseri çok konuşuldu, (eser) haftalarca gündemde kaldı.

  4. Onun sayesinde iyi iş buldu ve hayatı değişti. (Boğazuk: Hayatı değişen kim? "O" mu, yoksa "bulduğu iyi iş" mi?) Düzeltme: Onun sayesinde iyi iş buldu ve (onun) hayatı değişti. (Kişi zamiri belirsizliği.)

  5. Yaşlı adama yardım edildi ve kısa sürede iyileşti. (Boğazuk: İyileşen ne? "Yardım" mı, yoksa "adam" mı?) Düzeltme: Yaşlı adama yardım edildi ve (adam) kısa sürede iyileşti.

  6. Tüm eşyalar güzelce paketlendi ve hemen taşıdılar. (Boğazuk: Taşıyan kim? Eşyalar mı taşıdı?) Düzeltme: Tüm eşyalar güzelce paketlendi ve (biz) hemen taşıdılar. (Gizli özne hatası, fiilin çatısı edilgen iken etken fiile geçiş.)

  7. Tören alanına herkes gelmişti, bir süre sonra başladı. (Boğazuk: Başlayan ne? Tören mi?) Düzeltme: Tören alanına herkes gelmişti, bir süre sonra (tören) başladı.

  8. Ev tadilattan geçirildi, bu yüzden taşındı. (Boğazuk: Taşınan kim? Ev mi taşındı?) Düzeltme: Ev tadilattan geçirildi, bu yüzden (aile/biz) taşındı.

  9. Çocuklara iyi bakılmalı ve düzenli olarak beslenmelidir. (Boğazuk: Beslenen ne? Çocuklar mı, yoksa bakılma işi mi?) Düzeltme: Çocuklara iyi bakılmalı ve (çocuklar) düzenli olarak beslenmelidir.

  10. Yeni çıkan şarkı dillerden düşmedi, herkes ezberledi. (Boğazuk: Ezberlenen ne? "Şarkı" mı, yoksa "şarkının sözleri" mi?) Düzeltme: Yeni çıkan şarkı dillerden düşmedi, (herkes) ezberledi.

  11. Mahalledeki eski ev yıkıldı, yerine yenisi yapıldı. (Boğazuk: Yıkılan ve yapılan "ev" sözde öznedir, ancak cümlenin özne yapısı karışmıştır.) Düzeltme: Mahalledeki eski ev yıkıldı, yerine (yeni bir bina) yapıldı.

  12. Toplantıya kimse gelmemişti, bu nedenle ertelendi. (Boğazuk: Ertelenen ne? "Kimse" mi, yoksa "toplantı" mı?) Düzeltme: Toplantıya kimse gelmemişti, bu nedenle (toplantı) ertelendi.

  13. Kitaplar toplandı ve öğrencilere dağıtıldı. (Boğazuk: Dağıtılan ne? "Kitaplar" sözde öznesinin tekrar belirtilmesi gerekir.) Düzeltme: Kitaplar toplandı ve (onlar/kitaplar) öğrencilere dağıtıldı.

  14. Öğrencilerin sesi kesildi, ders dinlendi. (Boğazuk: Dinlenen ne? Öğrencilerin sesi mi, yoksa ders mi?) Düzeltme: Öğrencilerin sesi kesildi, (ders) dinlendi.

  15. Olanları bir bir anlattı ve dinleyen herkes etkilendi. (Boğazuk: Etkilenen ne? Anlatılanlar mı, yoksa "dinleyen herkes" mi?) Düzeltme: Olanları bir bir anlattı ve (dinleyen herkes) etkilendi.

  16. Dün, müze gezildi, çok ilginçti. (Boğazuk: İlginç olan ne? Müze mi, gezi mi?) Düzeltme: Dün, müze gezildi, (gezi) çok ilginçti.

  17. Duvarlar boyandı, sonra eşyalar yerleştirildi. (Boğazuk: Yerleştirilen ne? Eşyalar mı? Sözde özne eksikliği var.) Düzeltme: Duvarlar boyandı, sonra (eşyalar) yerleştirildi.

  18. Bizimle birlikte çalıştı, sonra ayrıldı. (Boğazuk: Ayrılan kim? O mu, biz mi?) Düzeltme: Bizimle birlikte çalıştı, sonra (o) ayrıldı.

  19. Gelen misafirlere çay ikram edildi, sonra uğurlandı. (Boğazuk: Uğurlanan kim? "Çay" mı?) Düzeltme: Gelen misafirlere çay ikram edildi, sonra (misafirler) uğurlandı.

  20. Yağmur şiddetini artırdı, yollar su altında kaldı. (Boğazuk: Su altında kalan ne? Yağmur mu?) Düzeltme: Yağmur şiddetini artırdı, (yollar) su altında kaldı. (Bu cümlede aslında yollar öznesi ikinci cümlede mevcuttur. Ancak daha yaygın özne eksikliği örneği için şöyle değiştirelim: "Yağmur hızlandı ve kısa sürede bütün caddeler kapandı." → (Bütün caddeler) kapandı.)


Onlineodev.com'a hoş geldiniz! Okul derslerinizdeki ödevleriniz ve anlamadığınız konular için aradığınız hızlı ve doğru cevapları burada bulabilirsiniz.

Türkiye Geneli Online Deneme Sınavlarına Katılın.

...