Bu cümlelerdeki altı çizili birleşik fiillerden hangilerinin yazımı yanlıştır?

Question

Soru 3:

• Viran oldu bağım ilk aşkım zehir oldu. (I)  

• Ben bir hiçim, diye zaafını itiraf ediveriyor. (II)  

• Hal oldu büyük sıkıntımız, çözüldü sorunumuz. (III)  

• Fakat korkularına hak veriyorum. (IV)  

• Kendime dert eyledim acılarını. (V)

Bu cümlelerdeki altı çizili birleşik fiillerden hangilerinin

yazımı yanlıştır?

A) I ve II  

B) I ve III  

C) I ve V  

D) II ve V  

E) III ve IV

Ayrıntılı konu anlatımı yapıp, TDK'nin değiştirdiği yazım kurallar ÖSYM'nin en çok sorduğu yazım kurallarını göz önünde bulundurarak hoca tarzında konu anlatım yapabilir misiniz?

Answer 1

bu tarz sorularda kuralımız çok basit: "Etmek", "olmak", "eylemek" gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, eğer kelimede bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) ya da ses türemesi (ünsüz türemesi) oluyorsa bitişik yazarız. Eğer hiçbir ses olayı yoksa ayrı yazarız.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• I. "zehir oldu": Burada "zehir" ve "olmak" birleşirken "i" harfi düşer ve kelime "zehroldu" olur. Ses düşmesi olduğu için bitişik yazılmalıydı. Yani bu yanlış.

• II. "itiraf ediveriyor": "İtiraf" kelimesinde herhangi bir bozulma, ses düşmesi vs. yok. O yüzden "itiraf" ayrı yazılır. Sondaki "ediveriyor" (tezlik fiili) zaten kendi içinde bitişiktir ama "itiraf"tan ayrı durur. Bu doğru.

• III. "Hal oldu": "Hal" kelimesi (çözüm anlamındaki) Arapça kökenli olduğu için "olmak" ile birleşince sondaki "l" harfi ikizleşir (türer). Yani doğrusu "halloldu" şeklinde bitişik yazılmasıdır. Burada ayrı yazılarak hata yapılmış. Bu yanlış.

• IV. "hak veriyorum" ve V. "dert eyledim": Bu kelimelerde herhangi bir ses düşmesi ya da türemesi olmadığı için ayrı yazılmaları gerekir. Yazımları doğru.

Yanlış olanlar I ve III numaralı cümlelerdir.

Cevap B seçeneğidir.