“Küçük Ağa”, Tarık Buğra tarafından yazılan ve Türk edebiyatının önemli eserlerinden biri olarak kabul edilen bir romandır. Kitap, Milli Mücadele dönemini, merkezi siyasi karar ve tartışma mekanlarından uzakta, bir kasabada yaşayan insanların gözünden ele alır ve onların bu zorlu dönemde verdiği mücadeleyi anlatır.
Özetle, romanın ana karakteri Çolak Salih, I. Dünya Savaşı’ndan sonra yorgun ve bir kolunu kaybetmiş bir şekilde köyüne döner. Yunan işgali altındaki köyünde, eski Yunan arkadaşı Niko ile ilişkisini sürdürmeye çalışırken, köy halkının dışlamasına maruz kalır. Bu sırada köye, padişahın gönderdiği bir hoca gelir ve milli mücadeleye destek veren vaazlar vermeye başlar. Hoca, zamanla köyde “Küçük Ağa” olarak tanınır ve Kuvayı Milliye’ye katılır. Salih de hocanın peşinden giderek ona katılır ve milli mücadelede yer alır.
Roman, sadece padişahın çağrısıyla savaşa gitmeye alışkın taşra insanlarının, padişah çağrısı olmadan işgal haberleri arasında yaşadıkları ikilemleri, iç çatışmaları ve kendi kaderlerine sahip çıkma mücadelelerini gerçekçi bir şekilde yansıtır. Tarık Buğra’nın kendi ifadesiyle “Küçük Ağa”, destanlara yakışır bir konuyu ele almasına rağmen, bir destan değil, gerçekliği anlatan bir romandır.
