Çalıkuşu kitabının özeti şöyledir:
Çalıkuşu, Reşat Nuri Güntekin tarafından 1922 yılında yazılmış bir romandır. Türk edebiyatının en çok sevilen klasik eserleri arasında yer alır. Ağırlıklı olarak Anadolu’da geçen ve arka planda Osmanlı’nın son yıllarını anlatan bir romandır. Kitabın son kısmı hariç, ki bu bölüm dışarıdan bir gözlemcinin anlattıklarıdır, romanın ana kahramanı Feride’nin hatıra defteri şeklinde yazılmıştır.
Roman, bir subay kızı olan Feride ile teyzesinin oğlu Kamuran arasında yaşanan ve araya birçok engel girmesine rağmen birbirlerine karşı bitmeyen büyük aşklarını anlatıyor. Feride, annesini küçük yaşta kaybetmiş, yatılı okullarda okuyup öğretmen olmuştur. Teyzesinin oğlu Kamuran’a aşık olmuş, ancak onun ihanetini öğrenince köy öğretmenliğine gitmiştir. Roman, Feride’nin Kamuran’la olan ilişkisini, çevresindeki insanlarla kurduğu bağları ve dönemin toplumsal sorunlarını yansıtmaktadır. Roman, yeni ve modern bir Türkiye’yi savunan bir eser olarak da değerlendirilmektedir.
Romanın başlıca karakterleri şunlardır:
-
Feride: Anadolu’da öğretmenlik yapan İstanbul terbiyesi almış bir kadın (ana karakter).
-
Kamuran: Feride’nin kuzeni ayrıca eşi.
-
Munise: Feride’nin Zeyniler köyündeki öğrencisi ona acıyıp evlat edindi.
-
Hayrullah Bey: Feride’nin Kuşadası’nda tanıştığı doktor. Feride’yi kızı gibi korur ve onunla kağıt üzerinde evlenir.
