Mitoz bölünme, tek bir hücrenin bölünerek iki özdeş hücreyle sonuçlandığı hücresel bölünme sürecini ifade eder. Mitoz bölünme, canlıların büyümesi, gelişmesi, onarılması ve üremesi için gereklidir. Mitoz bölünmede, ana hücredeki kalıtım maddesi eşit miktarda yavru hücrelere geçer. Oluşan yavru hücreler tıpatıp anasına benzer.
Mitoz bölünme, somatik hücrelerde, özellikle çekirdekte gerçekleşir. Hücre, iki özdeş yavru hücrenin oluşumuyla sonuçlanan bir dizi mitotik olaydan geçer. Bu mitotik evreler eşey olmayan her canlı hücresinde aynı olmakla birlikte bitkilerde farklıdır. Bitkilerde tüm mitotik olaylardan önce ön faz denilen bir evre gerçekleşir.
Mitoz bölünmenin sırasıyla evreleri şunlardır:
-
İnterfaz: Hücre mitoz bölünmeye başlamadan önce hücredeki DNA, hücre bölünmesi için hazırlanırken kopyalanır ve iki özdeş kromozom seti oluşur. Çekirdeğin dışında her biri bir çift merkezcil içeren iki sentrozom bulunur, bu yapılar hücre bölünmesi süreci için kritik öneme sahiptir.
-
Profaz: Bu evrede yapıda olan kromatin ipliği helezon şeklinde kıvrılması sonrasında kısalıp ardından da kalınlaşarak yeni hücre için gerekli olan kromozomlara dönüşürler. Çekirdek zarı, çekirdekçik ve organeller yavaşça dağılarak tamamen kaybolurlar ve kromozomların rahatça hareket etmelerine olanak tanırlar.
-
Prometafaz: Bu evrede sentrozomlar zıt kutuplara doğru hareket ederken iğ iplikleri adı verilen ince protein lifleri oluştururlar. İğ iplikleri kromozomların sentromerlerine bağlanarak onları orta düzlemde tutarlar.
-
Metafaz: Bu evrede iğ ipliklerine tutulmuş olan kromozomlar hücrelerin ekvator düzleminde doğru dizilirler kromozomların en belirgin görüldüğü evre metafaz evresidir. Ortaya çıkan kromozomların sentromeri belirgin olarak ikiye bölünür ve kromatitler tam olarak birbirinden ayrılmaya başlar.
-
Anafaz: Bu evrede sentromerlerin ayrılması sonrasında kromatitler de ayrılır. Kromatitler sentomeri iğ ipliklerine tutulmak suretiyle zıt kutuplara gitmek üzere hareket ederler.
-
Telofaz: Bu evrede kutuplara ulaşmış olan kromatitler tekrar gevşeyerek kromatin haline gelirler. Çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşur. İğ iplikleri kaybolur. Böylece çekirdek bölünmesi tamamlanır.
