Jeolojik ve jeomorfolojik olaylar, yerkabuğunun yapısı, şekli ve bileşimi üzerinde etkili olan doğal süreçlerdir. Jeolojik olaylar, yerkabuğunun içinden veya dışından kaynaklanan kuvvetlerin etkisiyle meydana gelen değişimleri ifade eder. Jeomorfolojik olaylar ise yerkabuğunun şekillenmesinde rol oynayan aşınma, taşınma, biriktirme gibi süreçleri kapsar.
Jeolojik olaylar, yerkabuğunun katmanlarının yer değiştirmesi, kırılması, katlanması, kıvrılması, çökmesi, yükselmesi, volkanizma ve deprem gibi olayları içerir. Bu olaylar genellikle çok uzun zaman dilimlerinde gerçekleşir ve yerkabuğunun yapısını etkiler. Jeolojik olayların sonucunda oluşan jeolojik birimlere jeotektonik birimler denir. Türkiye’nin jeolojik yapısı, eski ve yeni Tetis denizinin jeotektonik evrimine bağlı olarak gelişmiştir.
Jeomorfolojik olaylar, yerkabuğunun dış yüzeyinde oluşan yer şekillerini, onları oluşturan ve değişikliğe uğratan etken ve süreçleri araştıran bir bilim dalıdır. Jeomorfolojik olaylar, iklim, su, rüzgar, buzul, dalga, akıntı gibi dış kuvvetlerin yerkabuğunu aşındırması, taşıması ve biriktirmesi ile gerçekleşir. Bu olaylar genellikle daha kısa zaman dilimlerinde olur ve yerkabuğunun şeklini etkiler. Jeomorfolojik olayların sonucunda oluşan yer şekillerine jeomorfolojik birimler denir. Türkiye’nin jeomorfolojik özellikleri, Anadolu karasının farklı tektonik bölgelerde sıkışma ve açılma hareketleri ile şekillenmiştir.
Jeolojik ve jeomorfolojik olaylar arasında yakın bir ilişki vardır. Jeolojik olaylar yerkabuğunun yapısını belirlerken, jeomorfolojik olaylar da bu yapıyı şekillendirir. Örneğin, volkanizma bir jeolojik olaydır ve volkanların oluşumuna neden olur. Volkanlar ise jeomorfolojik birimlerdir ve dış kuvvetlerin etkisiyle değişime uğrar.
