Rasyonel kelimesi, Fransızca kökenli bir kelimedir ve Türkçe’ye “akla uygun, aklın kurallarına dayanan, ölçülü, hesaplı, ussal” olarak çevrilmiştir. Rasyonel kelimesi iktisat, matematik, felsefe ve genel terim gibi pek çok alanda kullanılmaktadır. Örneğin:
-
İktisadi rasyonel: Karar birimlerini temsil eden kimselerin taşıdığı özelliği vurgulamak amacıyla bu terim kullanılır.
-
Felsefede rasyonel: Akılcı olmak demektir. Akla uygun sorgulama, bunu uygulayan kimseler için de bazen kullanılır.
-
Matematikte rasyonel: Tam sayıların genişlemesi olan “Q” ifadesi ile gösterilen kümede yer alan sayılardır.
Rasyonellik ise TDK’ya göre “akla uygun olan, anlaşılmaya uygun durumda olan, tutarlı, mantık çerçevelerine uygun” anlamına gelir. Rasyonellik felsefi bir terim olmakla beraber, “yaşamın temeli akılcılıktır” esasına dayanır.
Rasyonel kelimesinin zıt anlamlısı irrasyonel olan bir başka kelime de irrasyoneldir. Bu kelime ise “akıl yoluyla elde edilmiş olmayan veya tutarsız olan” anlamına gelir.
