Teleskop, uzaydan gelen her türlü radyasyonu alıp görüntüleyen astronomların kullandığı bir rasathane cihazıdır. İlk olarak 1608 yılında Hollandalı gözlük üreticisi Hans Lippershey tarafından icat edildi ve 1609 yılında ünlü fizikçi ve matematikçi Galileo Galilei tarafından ilk defa gökyüzü gözlemleri yapmakta kullanıldı.
Teleskoplar, çıplak gözle net bir şekilde görülemeyecek uzaklıktaki nesneleri büyüterek görüntülemek için kullanılır. Bu cihazlar, mercekler ve aynalar kullanarak çok uzaktaki hatta uzaydaki nesneleri bile görmemizi sağlar. Teleskop yapısı, objektif, oküler ve bu mercekleri muhafaza eden bir tüpten oluşur. İki tür teleskop vardır:
-
Yansıtıcı Teleskop: Uzaydan gelen ışıklar teleskop içinde bir aynaya çarpıp, prizmadan geçtikten sonra göze geliyorsa bu türe yansıtıcı teleskop denir.
-
Kırıcı Teleskop: Uzaydan gelen ışıklar merceklerden doğrudan geçip göze geliyorsa bu türe de kırıcı teleskop adı verilir.
Teleskopların gücü, topladığı ışık miktarıyla orantılıdır. Objektif çapı büyüdükçe ışık toplama kabiliyeti artar. Örneğin, 50 mm çaplı bir teleskop, 5 mm çaplı gözbebeğine oranla (50/5)² veya 100 kat daha çok ışık toplar. Ancak yansıma kayıpları nedeniyle bu miktar yüzde on kadar azalır. Teleskoplar, radyasyon toplama, çözümleme ve büyütme gibi önemli görevleri yerine getirir. Ayrıca, atmosferin etkisi nedeniyle teleskoptaki görüntünün netliği değişebilir. Teleskoplar, gök cisimlerini incelemek için önemli araçlardır ve astronomlar tarafından aktif olarak kullanılır.