Basıncın hal değişimine etkisi, maddenin erime ve kaynama noktalarını değiştirebilmesidir. Basınç, maddenin molekülleri arasındaki mesafeyi etkiler. Mesafe azaldıkça, moleküller arasındaki çekim kuvveti artar ve maddenin bir arada kalmak için daha fazla ısıya ihtiyacı olur. Bu nedenle, yüksek basınçta maddelerin erime ve kaynama noktaları yükselir. Mesafe arttıkça, moleküller arasındaki çekim kuvveti azalır ve maddenin bir arada kalmak için daha az ısıya ihtiyacı olur. Bu nedenle, düşük basınçta maddelerin erime ve kaynama noktaları düşer.
Basıncın hal değişimine etkisi, maddenin hacmindeki değişime de bağlıdır. Bazı maddeler erirken hacimleri büyür (örneğin su hariç diğer tüm maddeler), bazıları ise küçülür (örneğin su ve bizmut). Hacmi büyüyen bir madde, yüksek basınç altında daha zor erir, çünkü basınç hacmin artmasına engel olur. Hacmi küçülen bir madde ise yüksek basınç altında daha kolay erir, çünkü basınç hacmin azalmasına yardımcı olur.
Hal değişimi diyagramları, basınç ve sıcaklık değişimlerinin maddenin halleri üzerindeki etkisini gösteren grafiklerdir. Bu diyagramlarda katı, sıvı ve gaz halleri farklı bölgelerde gösterilir. Hal değişimi sırasında madde, bu bölgelerden birinden diğerine geçer. Örneğin, katıdan gaza geçmek için sabit basınçta sıcaklığı artırmak gerekir. Bu olaya süblimleşme denir.
