Tanım cümlesi, bir varlık ya da kavramın ne olduğunu, niteliklerini ve özelliklerini eksiksiz olarak belirten ve açıklayan cümlelerdir. Genellikle, “Bu nedir?” sorusuna verilen cevaplar tanım cümlesi olarak kabul edilir. Örneğin, “Bukalemun, boyu 30 cm’yi bulan, renk değiştirmesiyle ünlü bir tür sürüngendir” cümlesi, bukalemunun ne olduğunu açıklayan bir tanım cümlesidir.
Tanım cümleleri, düşünceyi geliştirme yollarından biri olarak kabul edilir ve özellikle soyut kavramları veya anlaşılması güç konuları açıklamak için kullanılır. Ansiklopedi veya sözlüklerdeki anahtar kelimelerin ilk cümleleri genellikle tanım cümlelerine örnek olarak gösterilebilir.
Tanım cümleleri her zaman nesnel olmak zorunda değildir; öznel veya nesnel tanımlar yapmak mümkündür. Örneğin, “Mavi gökyüzü, sonsuzluğun simgesidir” cümlesi öznel bir tanım içerirken, “Ankara, Türkiye’nin başkentidir” cümlesi nesnel bir tanım içerir.
Kısacası, tanım cümleleri, bir varlık ya da kavramın özelliklerini ve niteliklerini belirleyen ve açıklayan cümlelerdir ve genellikle “Nedir?” sorusunun cevabı olarak kullanılırlar.