Ünsüz değişimi, bir kelimenin içerisindeki bazı seslerin belirli bir nedenden dolayı değişmesi olayıdır. Bu değişim, belli başlı birtakım harflerin başka bir harfe dönüşmesi üzerinden gerçekleşir. Ünsüz değişmesi, ünsüz sertleşmesi ya da yumuşaması ile karıştırılmamalıdır. Bu doğrultuda kelime içerisindeki harflerin değişimi üzerinden herhangi bir sert ya da yumuşama durumu meydana gelmez.
Örneğin:
-
b > m değişmesi: Saklanbaç = Saklambaç
-
ğ > v değişmesi: Oğmak = Ovmak
-
b > p değişmesi: Nisbet = Nispet
-
c > ç değişmesi: İctima = İçtima
-
d > t değişmesi: Emekdar = Emektar
Bu şekilde farklı kelimeler içerisindeki harfler yukarıdaki gibi değişerek daha düzgün bir okunuş imkanı verir. Böylece Türkçe içerisinde cümle kurarken kelimeler daha anlamlı bir hale gelir ve değerlendirilir.
Örnek cümleler:
-
“Bu ağacı 1980 yılında ben diktim.”
-
“Ağaçtaki yaprağın yere düşmesi an meselesi…”
-
“Bir milletin ulusal simgesi bayrağıdır.”
-
“Şuradaki çiçeği size ben getirdim.”
-
"Annem akşam eve gelirken çiçeği de getirdi."
Bu örnekler, ünsüz değişiminin dilin kendi yapısından kaynaklı olabileceği gibi harflerin dizilişine bağlı olarak da meydana gelebileceğini göstermektedir.
