Bilinen (Görülen, Di’li) Geçmiş Zaman Kipi, Türkçedeki 5 haber kipinden biridir. Bu kip, uzak ya da yakın geçmişte yapılan ve tamamlanan işleri kesinliğe bağlayarak anlatır. Fiile (kök veya gövde) “-dı/di/-du/-dü ; -tı/-ti/-tu/-tü” eki getirilerek yapılır. İşte bazı özellikleri ve örnekler:
-
Uzak ya da yakın geçmişte yapılan ve tamamlanan işleri kesinliğe bağlayarak anlatır. Örneğin, “Bu makaleyi yeni yayımladık.”, “Saat beşte okulda görüştüler.”, "Toplantıda ayrıntılar görüşüldü.".
-
Kişi, kişiler ya da tarih tarafından bilinen olaylar anlatılır. Örneğin, “1839’da Tanzimat ilân edildi.”, "Halkımıza cumhuriyetin ve demokrasinin kapılarını Atatürk açtı.".
Çekim örnekleri:
-
Olumlu Çekimi: (ben) gör-dü-m, (sen) gör-dü-n, (o) gör-dü, (biz) gör-dü-k, (siz) gör-dü-nüz, (onlar) gör-dü-ler.
-
Olumsuz Çekimi: gör-me-di-m, gör-me-di-n, gör-me-di, gör-me-di-k, gör-me-di-niz, gör-me-di-ler.
-
Olumlu Soru Çekimi: gör-dü-m mü?, gör-dü-n mü?, gör-dü mü?, gör-dü-k mü?, gör-dü-nüz mü?, gör-dü-ler mi?.
-
Olumsuz Soru Çekimi: gör-me-di-m mi?, gör-me-di-n mi?, gör-me-di mi?, gör-me-di-k mi?, gör-me-di-niz mi?, gör-me-di-ler mi?.
