Öğrenilen geçmiş zaman, Türkçede fiil sonuna “-miş” ekinin ses uyumlarına uyacak şekilde (-miş, -mış, -muş veya -müş haliyle) eklenmesi ile oluşturulan geçmiş zaman yapısıdır. Ayrıca rivayet geçmiş zaman, duyulan geçmiş zaman ve miş’li geçmiş zaman olarak da bilinir.
Öğrenilen geçmiş zaman, başlıca olarak iki amaçla kullanılır:
-
Geçmişte gerçekleşmiş ancak başka bir kaynaktan öğrenilmiş (şahsen şahit olunmamış) bir olaydan veya durumdan bahsederken kullanılır.
-
Kendi kendine sonradan fark edilen veya keşfedilen durumlar için kullanılır.
Öğrenilen geçmiş zaman kipi, “-dir” bildirme eki birlikte kullanıldığında “d” ünsüzü sertleşerek "t"ye dönüşür (-miş t ir). Eylem bu haldeyken belirleme, saptama ve resmî veya ciddî açıklamalarda; olasılık ve tahmin belirtmede; geçmişte sürekli yaşanan bir olayı veya bir durumu belirtmede kullanılır.
Öğrenilen geçmiş zamanın olumsuz hâli fiil cümlelerinde -miş ekinden önce -me olumsuzluk eki eklenerek yapılır. İsim cümlelerinde “değil” koşacı ile oluşturulur.
Örnekler:
-
Dün bir İtalyan gemisi batmış.
-
Bu topraklarda büyük bir Kelt ülkesi varmış.
-
Neredeyse bir saat boyunca koşmuşum.
-
Elektrikler kesilince buzdolabındaki tüm yiyecekler bozulmuş.
-
Bu yemekler çok güzel olmuş, elinize sağlık.
-
Hava da ne kadar soğukmuş.
