İstek Kipi nedir?

Question

<span itemprop="name">İstek Kipi nedir?</span>

Answer 1

İstek kipi, Türkçe dil bilgisinde bir terimdir ve bir eylemin gerçekleşmesinde istek, dilek veya niyeti bildiren kiplere denir. İstek kipi, fiil sonuna getirilen bir ektir. Fiilin sonuna geldiği zaman, eylemde belirtilen işin yapılmasını talep etme ve isteme anlamlarına gelir. Tüm şahıs ekleri için eylem üzerinde ek olarak uygulanabilir. İstek kipi ekleri ‘-a, -e’ olarak geçer. İstek kipi eklerinin fiilde belirtilen eylemin gerçekleştirilmesi ya da eylemin olumsuz anlamı ile yapılmamasını istendiği konular için kullanılır. İstek kipinin olumsuz hali de ‘-ma, -me’ ekleri ile temsil edilir. İstek kipleri, tüm şahısların kullanımına uygun şekilde cümle içerisinde çekimlenebilir. İstek kipi, genellikle 1. tekil ya da 1. çoğul şahıs kullanımlı cümleler içinde yaygın olarak tercih edilir. İstek kipi eklendiği cümle için istemek anlamını kazandırır. Eğer olumsuz anlamı ile kullanılacaksa, istememek fiilinin istendiği anlamı çıkarılır. Olumsuz istek kipi içeren cümleler de aslında, bir işi ya da durumu istememeyi istediğini belirtmiş olur.

Örneğin:

“Kitabı oku.”

Bu cümlede, “oku” fiili istek kipi ile kullanılmıştır ve kitabın okunmasını istemek anlamına gelir. Olumsuz hali ise şu şekildedir:

“Kitabı okuma.”

Bu cümlede, “okuma” fiili olumsuz istek kipi ile kullanılmıştır ve kitabın okunmamasını istemek anlamına gelir.