12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 115, 116, 117 Cevapları - Meb yayınları

Question

KAPALI ÇARŞI

Kendi yastıklarına gölge salmasın

Çocuklarının öpüşleri onlara anlat

Onlara anlat yağmur karşılıklı yağar

Ruhların içindeki müzikle karşılıklı

(...)

Bir keman kılıfı senin saçlarına sürünen yağ

Onlara anlat kadınların gözlerinin içinden geçer

Kapalı Çarşı ve Kapalı Çarşı’yı götüren saat

Bir inci gerdanlık dumanları içinde kapkara

Anlamağa başladığı ağır ve çekilmez kelimeler içinde dağ

Senin resmin ince gerdanlığın siyah parlaklığı içinde ışıklı

Işıklı ışıksız yandan ve önden ışıksız arkadan ve içten ışıklı

Onlara anlat ki insan kelimelerden ve şiirden yaratılmadı

Tüyler içinde gelen yeni dünya

Bir sandalye kadar hür olduğu gün

Sen cuma gününün hürriyet kadar kutsal olduğunu onlara anlat

Benim aynamı küçültüp büyülten onlar

Benim aynamı aynalıktan çıkaran

Kapalı çarşılar içinde fikre ve gerçeğe

Neler neler etti anlarsın onlar

Şemsiyeler gibi

Felâketlerin en şakacısına açılıveren onlar

Kendi yastıklarına düşmesin

Dostlarının kadınları üstündeki gölgesi onlara anlat

Kapalı çarşılar içinde

Aslanların ağaç kabuğuna yazdığı şiir

Kapalı Çarşı içerisinde

Açık ve keskin yumuşak ve güzel Kur’an sesleri

Kapalı Çarşı içinde kapalı rüya çarşıları

Kapalı Çarşı içinde öfke ve af çarşıları

(...)

Kapalı Çarşı’ya gittiğin zaman

Bir yangın sonrasının gazetelerini okudun

Bir gazete uzun ve kül olmuş bir gazeteydi Kapalı Çarşı

Mavi gözlü bir gazete

Kapalı Çarşı içinde bulutların en senin olanı

Sen bana Kapalı Çarşı

Şüphesiz o kadar satılan ve alınanlar var ki

Şüphesiz bir harita kırığı

Bir yapma deniz parçasıyla kapalı Kapalı Çarşı

Sen kapalı çarşılar üstüne yağmur yağanı

Yağmurların iyi ve doğru yağmadığını onlara anlat

Sezai KARAKOÇ, Körfez/Şahdamar/Sesler

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

1. Şiirde “Kapalı Çarşı” kelime grubu sadece bir mekân adı olarak mı kullanılmıştır? Şair, bu kelimeye farklı anlamlar yüklemiş midir? Şiirin tamamını göz önünde bulundurarak cevaplayınız.

2. Şiirde geçen “mavi gözlü bir gazete, harita kırığı, tüyler içinde gelen yeni dünya vb.” ifadeleri birer imge örneğidir. Şiirde bu tip imgeli kullanımların yer alması, şiirin dil ve anlatım özelliğini nasıl etkilemiştir? Düşüncelerinizi sözlü olarak ifade ediniz.

3. Okuduğunuz şiirde söyleyicinin “onlar” diye hitap ettiği kimler olabilir? Açıklayınız.

4. Şiirde geçen açık ve örtük ileti örneklerini bulunuz. Bulduğunuz örnekleri aşağıdaki şemalara yazınız.

Açık İleti : ………………………………………………….

Örtük İleti : ………………………………………………...

5. Okuduğunuz şiirin temasını bulunuz.

6. Okuduğunuz şiirin sizde nasıl bir etki bıraktığını dizelerden örneklerle belirtiniz.

7. Şairin duygu ve düşünce dünyası şiire nasıl yansımıştır? Açıklayınız.

8. Şiirde ahengi sağlayan unsurları bularak aşağıdaki şemalara yazınız.

Ölçü : …………………………………………

Redif : …………………………………………

Kafiye : …………………………………………..

Aliterasyon : ……………………………………

Asonans : ……………………………………….

DİL BİLGİSİ

1. Şiirde geçen “Kapalı Çarşı içinde kapalı rüya çarşıları/Kapalı Çarşı içinde öfke ve af çarşıları” dizelerinde altı çizili kelimeler soyut anlamlıdır. Siz de metinden soyut anlamlı kelime örnekleri bulunuz.

2. Aşağıdaki metin parçasında yay ayraçlarla belirtilen yerlere uygun noktalama işaretlerini yerleştiriniz.

Mavi el işinden bir gökyüzü kestim( ) Tuttum bir de sapsarı( ) yusyuvarlak bir ay oydum( ) yapıştırdım( ) Evlerin damları şavklandı( ) Kâğıdın alt yanı açık mavi denizdi( ) Ayın kavun sarısı ışığı( ) kiremitlerin üzerinden ağır ağır yürüdü( ) sokağa düştü( ) Sokağın sonu denize ulaşıyordu( ) Ipıssızdı( ) İnsanlar evlerinde( ) pembe el işi pencerelerinin ardındaydılar( ) Ay ışığı sokak boyunca yürüdü( )

Answer 1

Sezai Karakoç’un “Kapalı Çarşı” şiiri, zengin imgeleri ve derin anlam katmanlarıyla dolu bir eserdir. Şiirin analizi için sorularınıza sırasıyla cevaplarım şöyle:

1. “Kapalı Çarşı” kelime grubu, şiirde sadece bir mekân adı olarak değil, aynı zamanda çeşitli anlamlar ve çağrışımlar yüklenmiş bir sembol olarak kullanılmıştır. Şair, bu kelime grubuyla Kapalı Çarşı’nın tarihi ve kültürel zenginliğini, içinde barındırdığı hikayeleri ve gizemleri anlatmaya çalışmıştır.

2. Şiirdeki imgeli ifadeler, şiirin dilini ve anlatımını zenginleştirerek okuyucunun hayal gücünü harekete geçirir. Bu imgeler sayesinde, şiirin anlam dünyası daha katmanlı ve çok boyutlu hale gelir.

3. Şiirde “onlar” diye hitap edilenler, muhtemelen şairin kendi iç dünyasındaki sesler, anılar veya toplumun farklı kesimlerini temsil eden kişiler olabilir.

4. Açık İleti: “Sen cuma gününün hürriyet kadar kutsal olduğunu onlara anlat” Örtük İleti: “Kapalı Çarşı içinde kapalı rüya çarşıları”

5. Şiirin teması, geçmişin izlerini taşıyan bir mekân olan Kapalı Çarşı’nın gizemli dünyasını ve bu dünyanın insan ruhuna yansımalarını keşfetmektir.

6. Şiir, okuyucuda bir nostalji ve hüzün hissi uyandırır. Özellikle “Kapalı Çarşı içinde bulutların en senin olanı” dizesi, geçmişe özlemi ve kişisel bağları vurgular.

7. Şairin duygu ve düşünce dünyası, şiirdeki yoğun imgeler ve semboller aracılığıyla şiire yansımıştır. Şair, Kapalı Çarşı’nın derinliklerinde saklı olan duyguları ve düşünceleri okuyucuya hissettirir.

8. Şiirde ahengi sağlayan unsurlar: Ölçü: Serbest ölçü Redif: Yok Kafiye: Serbest kafiye Aliterasyon: “Kapalı Çarşı içinde kapalı rüya çarşıları” Asonans: “Kapalı Çarşı içinde öfke ve af çarşıları”

Dil Bilgisi:

1. Şiirde soyut anlamlı diğer kelimeler: “rüya”, “öfke”, “af”, “hürriyet”, “gölge”.
2. Metin parçasına uygun noktalama işaretleri: “Mavi el işinden bir gökyüzü kestim, tuttum bir de sapsarı, yusyuvarlak bir ay oydum, yapıştırdım. Evlerin damları şavklandı, kâğıdın alt yanı açık mavi denizdi. Ayın kavun sarısı ışığı kiremitlerin üzerinden ağır ağır yürüdü, sokağa düştü. Sokağın sonu denize ulaşıyordu, ıpıssızdı. İnsanlar evlerinde, pembe el işi pencerelerinin ardındaydılar. Ay ışığı sokak boyunca yürüdü.”