Sabuncular köyünde yaşayan kişiler arasında ne tür evlilik görülmektedir? Ülkemizde görülen evlilik türleri ile ilgili bilgilerinizi paylaşınız.

Question

KASTAMONU İLİ, AZDAVAY İLÇESİ, SABUNCULAR KÖYÜ SOSYOKÜLTÜREL YAPISI

Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Antropoloji (Sosyal Antropoloji) Ana Bilim Dalında çalışanların Sabuncular köyünde yaptığı araştırmada şu sonuçlar elde edilmiştir: Evliliklerin tamamı monogami (tek eşli) türü evliliklerdir.

Köyde poligami (çok eşli) türü evlilik bulunmamaktadır. Katılımcılar, poligami türü evliliğin köyde daha önceden yaşandığını fakat bugün bu tür evlilik olmadığını ifade etmişlerdir. Köyde eskiden polijini (birden çok kadınla evlenme) türü evlilik yaşanmışken Türklerin sosyokültürel yapısında kabul görmeyen poliandri (birden çok erkekle evlenme) türü evlilik yaşanmamıştır. Köyde evlenen kişiler, eşlerini ait oldukları grup içinden seçmektedir. Bu nedenle evlilikleri grup içi evlilik (endogami) olarak değerlendirmenin uygun olacağı düşünülmektedir.

Katılımcılar; köyden göç ederek büyük şehirlerde yaşayanların sadece Sabuncular köyünden eş seçmediklerini, grup dışından (egzogami) yaşadıkları bölgelerden de evlendiklerini, hatta yurt dışında yaşayan ikinci kuşak bir erkeğin yabancı uyruklu kadınla evlendiğini de belirtmektedir.

Köyde levirat türü evlilik yapmış olan bir erkek mevcuttur. Bu kişi abisi öldükten sonra abisinin karısı ile evlendirilmiştir. Evli çiftlerin yaşama alanına göre evlilikler, kocanın ailesinin yanında ya da yakınında yaşadığı için patrilokal (baba çevresi) tip evlilik, diğeri ise matrilokal (ana çevresi) tip evlilik şeklinde sınıflandırılır. Katılımcılar, eskiden iç güvey olarak iki erkeğin Sabuncular köyünden iki kadınla evlenerek oraya yerleştiğini ifade etmişlerdir. Sabuncular köyünün nüfus yapısı incelendiğinde, insanların büyük çoğunluğunun başta İstanbul olmak üzere büyük şehirlere göç ettiği ve buralarda yaşamaya devam ettiği görülmektedir.

SORULAR

1. Sabuncular köyünde yaşayan kişiler arasında ne tür evlilik görülmektedir?

2. Ülkemizde görülen evlilik türleri ile ilgili bilgilerinizi paylaşınız.

Answer 1

1. Sabuncular köyünde yaşayan kişiler arasında ne tür evlilik görülmektedir?

Sabuncular köyünde yapılan araştırmaya göre, evliliklerin büyük çoğunluğu monogami (tek eşlilik) türündedir. Köyde eskiden polijini (birden çok kadınla evlenme) türü evlilikler yaşanmış olsa da, günümüzde bu tür evliliklere rastlanmamaktadır. Evlilikler genellikle grup içi evlilik (endogami) şeklinde gerçekleşmektedir. Yani köyde yaşayan bireyler, eşlerini genellikle kendi ait oldukları sosyal gruptan seçmektedirler. Ancak, köyden göç edenlerin büyük şehirlerde veya yurt dışında yaşayan ikinci kuşak bireylerin grup dışından (egzogami) evlenmeleri de görülmektedir. Köyde levirat evliliği örneği de bulunmaktadır. Yani bir erkek, abisinin ölümü üzerine abisinin karısıyla evlenmiştir.

2. Ülkemizde Görülen Evlilik Türleri ile İlgili Bilgiler

Ülkemizde geçmişten günümüze farklı evlilik türleri görülmüştür. Bu türler, kültürel, sosyal ve ekonomik faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterir. İşte ülkemizde görülen bazı evlilik türleri:

• Monogami (Tek Eşlilik): Bir erkeğin bir kadınla veya bir kadının bir erkekle evlenmesi. Günümüzde en yaygın görülen evlilik türüdür.
• Poligami (Çok Eşlilik): Bir kişinin birden fazla eşle evlenmesi. Türkiye'de geçmişte daha yaygın olsa da, günümüzde yasal olarak yasaklanmıştır.
• • Polijini (Çok Kadınlılık): Bir erkeğin birden fazla kadınla evlenmesi.
• • Poliandri (Çok Erkeklilik): Bir kadının birden fazla erkekle evlenmesi. Ülkemizde çok nadir görülmüştür.
• Endogami (Grup İçi Evlilik): Bireylerin kendi ait oldukları sosyal grup (aşiret, cemaat, köy vb.) içinde evlenmesi.
• Egzogami (Grup Dışı Evlilik): Bireylerin kendi ait oldukları sosyal grubun dışında evlenmesi.
• Görücü Usulü Evlilik: Ailelerin, çocuklarının evliliklerini kendileri ayarladığı bir tür evlilik.
• Aşk Evliliği: İki kişinin kendi aralarında karar vererek evlenmesi.
• Zorla Evlendirme: Bir kişinin rızası olmadan evlendirilmesi.
• Beşik Kertme: Çocuk yaşta yapılan söz kesme ve evlilik anlaşması.
• Levirat Evlilik: Bir erkeğin, ölen kardeşinin karısıyla evlenmesi.
• Sororat Evlilik: Bir kadının, ölen kız kardeşinin kocasıyla evlenmesi.

Sabuncular köyündeki evlilik örneği, Türkiye'deki kırsal bölgelerde hala görülen geleneksel evlilik türlerinin bir yansımasıdır. Grup içi evlilik, levirat evliliği gibi uygulamalar, geçmişten günümüze süregelen kültürel ve sosyal yapıların bir ürünüdür. Ancak, kentleşme, eğitim düzeyi ve sosyal bilincin artmasıyla birlikte bu tür uygulamalar giderek azalmaktadır.

Özetle, Sabuncular köyündeki evlilik yapısı, ülkemizdeki kırsal bölgelerde görülen geleneksel evlilik örüntülerini yansıtmaktadır. Monogami, endogami ve levirat evliliği gibi uygulamalar, köyün sosyal yapısını şekillendiren önemli unsurlardandır. Ancak, köyden göçler ve modernleşme ile birlikte bu yapıda da değişimler yaşanmaktadır.