Üçüncü Dünya ülkelerinin en belirgin özellikleri genellikle ekonomik, sosyal ve siyasi alanlarda gelişmiş ülkelere kıyasla daha zayıf olmalarıdır. Bu ülkelerde ekonomik gelir düşüktür ve halkın büyük bir kısmı tarım veya ilkel sanayi sektörlerinde çalışır. Altyapı yetersizdir ve sağlık, eğitim gibi temel hizmetlere erişim sınırlıdır. Çoğu zaman siyasi istikrarsızlık görülür ve demokratik yönetim yerine otoriter rejimler yaygındır. Ayrıca bu ülkelerde yolsuzluk oranı yüksek olabilir ve hukuk sistemi zayıf olabilir. Teknoloji ve sanayi alanında geri kalmışlık da önemli bir özelliktir. Genellikle dış borçları fazladır ve ekonomik olarak güçlü ülkelere bağımlıdırlar. Aynı zamanda nüfus artış hızı yüksektir, ancak kişi başına düşen milli gelir düşüktür. Eğitim seviyesinin düşük olması, işsizlik oranının yüksek olması ve toplumsal eşitsizliklerin fazla olması da Üçüncü Dünya ülkelerinin en belirgin özellikleri arasındadır.