Nükleotid, bir fosfat, beş karbonlu bir şeker ve bir azotlu organik bazdan oluşan bir kimyasal bileşiktir. En yaygın nükleotidler nükleik asitlerin yapı taşlarıdır. Ayrıca koenzim A, flavin adenin dinükleotit, flavin mononükleotit, adenozin trifosfat ve nikotinamid adenin dinükleotid fosfat gibi koenzimler de nükleotittir. Koenzimlerin hücre metabolizması ve sinyal iletiminde önemli rolleri vardır.
Nükleotidlerin dört çeşidi vardır: adenin, guanin, sitozin ve timin. Bu dört çeşit nükleotid, DNA’nın yapısında bulunur. RNA’nın yapısında ise timin yerine urasil adı verilen başka bir nükleotid bulunur. Bu nedenle RNA’nın beş çeşit nükleotidi vardır: adenin, guanin, sitozin, urasil ve timin.
Nükleotidlerin baz kısmı olan nükleobazlar pürinler ve pirimidinler olarak ikiye ayrılır. Adenin ve guanin birer pürin, sitozin, timin ve urasil ise birer pirimidindir. Nükleotidlerin pentoz kısmı riboz veya deoksiriboz 'dur. Şeker kısmı deoksiriboz ise nükleotidin adının başına ‘deoksi’ eklenir. Nükleotidin fosfatsız kısmına nükleozit denir. Nükleozit kısmına bir, iki veya üç fosfat grubu eklenebilir ve bunlara sırasıyla nükleotit monofosfat, difosfat ve trifosfat denir.
