"Cimri" (Fransızca: L'Avare), Molière’in yazdığı ve ilk olarak 1668'de sahnelenmiş bir komedidir. Hikaye, cimri ve bencil bir adam olan Harpagon’un etrafında döner. Harpagon, maddi menfaatleri her şeyin önünde tutar ve hem kendi çocukları Elise ve Cléante’i hem de kendisi için uygun eşleri seçmek amacıyla varlıklı kişilere vermeye niyetlenir. Ancak Elise, babasının yardımcısı Valère'ye aşık olur ve Cléante, maddi sıkıntılar yaşayan Mariane'ye gönlünü kaptırır. Harpagon, Mariane’yi kendisine eş olarak almak istemektedir. Çocuklar, babalarının planlarına karşı koymak için çeşitli stratejiler geliştirirler. Olaylar, Harpagon’un cimriliği, çocukların aşkları ve çeşitli dolandırıcılık ve hırsızlık olayları etrafında gelişir. Sonuçta, tüm gerçekler açığa çıkar ve Harpagon'un planları başarısız olur.
Kişiler ve Özellikleri
-
Harpagon: 60 yaşlarında, cimri ve bencil bir adamdır. İnsanlara karşı duyarsız ve para konusunda son derece tutumlu, hatta tiksindiricidir. Hiçbir şey onun parasını harcamaya değmez.
-
Cléante: Harpagon'un oğlu. Babasının cimriliğinden tamamen farklı bir kişiliğe sahiptir. Paradan çok aşka ve insani değerlere önem verir. Mariane’ye aşıktır.
-
Elise: Harpagon’un kızı. Babasının planlarından habersizdir ve Valère’ye aşıktır. Duygusal ve saf bir karakterdir.
-
Valère: Elise’in sevdiği ve Harpagon’un yardımcısı olan genç bir adamdır. Soylu bir aileye mensuptur ve Elise’i derinden sever.
-
Mariane: Cléante’in aşık olduğu güzel bir genç kadındır. Harpagon tarafından kendine eş olarak seçilmek istenmektedir. Cléante’e karşılık verir.
-
Anselme: Şehrin soylularındandır. Elise’in müstakbel eşi olarak görülmektedir ancak olaylar karmaşıklaşır.
-
Frosine: Çöpçatan bir kadındır. Mariane’yi Harpagon’a uygun eş olarak ayarlamakla görevlendirilmiştir.
-
Simon Efendi: Bir tefecidir. Harpagon ve Cléante tarafından işbirliği yapılan kişidir.
-
Jacques Efendi: Harpagon’un aşçısı ve arabacısıdır. Harpagon’a karşı gizli bir kin beslemektedir ve olayların karmaşıklaşmasında önemli bir rol oynar.
-
La Flèche: Cléante’in uşağıdır ve babasının bahçeye gömdüğü hazineleri çalarak maddi sorunları çözmeye çalışır.
Konu
Hikaye, cimri bir baba olan Harpagon’un çocuklarını kendi çıkarlarına uygun kişilerle evlendirmek istemesi ve çocuklarının bu duruma karşı koyma çabaları etrafında gelişir. Harpagon’un cimriliği ve para konusundaki takıntıları, hem aile içi ilişkileri hem de toplumsal dinamikleri etkiler.
Ana Fikir
Hikaye, cimriliğin ve para takıntısının insan ilişkileri üzerindeki olumsuz etkilerini, toplumsal değerler ve aile bağları açısından ele alır. Molière, karakterleri aracılığıyla bu tür aşırılıkların nasıl trajik ve komik sonuçlar doğurabileceğini gösterir.
Olayların Geçtiği Yerler ve Zaman
-
Yerler: Paris'te geçen hikaye, özellikle Harpagon’un evi ve bahçesi, çeşitli sosyal mekanlar ve karakterlerin buluşma yerlerini içerir.
-
Zaman: 17. yüzyıl Fransa’sının sosyal ve kültürel yapısını yansıtır, özellikle de Molière’in yaşadığı dönemi temsil eder.
Anlatıcı
"Cimri" eserinde, anlatıcı genellikle üçüncü tekil şahıs bakış açısındadır. Olaylar ve karakterler, dışarıdan bir gözlemci tarafından aktarılır, bu da okuyucunun karakterlerin içsel dünyalarına ve toplumsal ilişkilerine objektif bir bakış açısı sunar.
