Kurallı cümle ile devrik cümle arasındaki fark, cümlenin yükleminin diziliş yerinden kaynaklanır. Bu fark, cümlenin ögelerinin dizilişine göre yapılan bir ayrımdır.
Kurallı Cümle (Düz Cümle)
-
Tanım: Yüklemi cümlenin en sonunda bulunan cümlelerdir. Türkçede normal ve yaygın kabul edilen cümle dizilişi budur.
-
Ögelerin Dizilişi: Genellikle Özne, Tümleçler, Yüklem şeklindedir.
-
Amaç: Anlatımı düzenli ve anlaşılır kılmak.
-
Örnek: Annem, yarınki gezi için bize sandviç hazırladı.
Devrik Cümle (Kuralsız Cümle)
-
Tanım: Yüklemi cümlenin başında veya ortasında bulunan, yani sonda olmayan cümlelerdir.
-
Ögelerin Dizilişi: Yüklem, cümlenin başında veya tümleçlerden birinin ortasında yer alabilir.
-
Amaç: Genellikle şiir ve edebiyat dilinde, konuşma dilinde veya vurgulanmak istenen ögeyi öne çıkarmak için kullanılır.
-
Örnek: Hazırladı annem yarınki gezi için bize sandviç. (Yüklem başta)
-
Örnek: Yarınki gezi için bize hazırladı annem sandviç. (Yüklem ortada)
Fark, cümlenin temel yargısı olan yüklemin cümlenin sonunda olup olmamasıdır. Yüklem sondaysa kurallı, sonda değilse devrik cümledir.
