3. Bölüm Sonu Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları
A. Değerlendirme Soruları
Aşağıdaki soruları cevaplandırınız.
1. Hücre içi ve hücre dışı sindirim nedir?
Cevap:
Sindirim, besinlerin yapı taşlarına kadar parçalanarak hücre zarından geçebilecek hale gelmesi olayıdır. Sindirim, gerçekleşme şekline ve yeri ne göre çeşitli sınıflara ayrılır. Bu sınıflardan ikisi hücre içi sindirim ve hücre dışı sindirimdir. Devamı
2. Tükürük bezlerinin ve dişlerin sindirimdeki görevlerini açıklayınız.
Cevap:
Tükürük bezlerinin ve dişlerin sindirimdeki görevleri şunlardır:
3. Karbonhidratların midede sindirilmeme nedenlerini açıklayınız.
Karbonhidratların midede sindirilmeme nedenleri şunlardır:
-
Midede asidik bir ortam vardır. Bu ortamda tükürükteki amilaz enzimi etkisini kaybeder. Amilaz enzimi nişasta ve glikojeni parçalayarak karbonhidrat sindirimini başlatır.
-
Midede protein sindirimi gerçekleşir. Mide öz suyu pepsin adlı bir enzim içerir. Pepsin proteinleri parçalayarak amino asitlere dönüştürür.
-
Karbonhidrat sindirimi ince bağırsakta tamamlanır. Pankreas öz suyu ve bağırsak öz suyu karbonhidratları monosakkaritlere (glikoz, fruktoz, galaktoz) kadar parçalar. Monosakkaritler kana emilir.
4. Sağlıklı bir insanın mide öz suyunda bulunan HCl’in, mide hücrelerine zarar vermeme nedenlerini nasıl açıklarsınız?
Cevap:
-
Mide öz suyu içerisinde yer alan mukus salgısı, mide yüzeyini kayganlaştırır ve mide yüzeyini kendi salgıladığı enzim ve asitin sindirmesinden korur.
-
Mide epitel hücreleri üç günde bir bölünerek hasar gören hücrelerini yeniler.
-
HCl pepsinojeni hücre içinde aktifleştirmek yerine, mide boşluğuna salgılanır. Böylece pepsinojen ancak mide boşluğunda aktif pepsin hâline dönüşür.
5. Protein sindiriminde görev alan enzimlerin pasif olarak salgılanma nedenini açıklayınız?
Cevap:
Protein sindiriminde görev alan enzimlerin pasif olarak salgılanma nedenini şöyle açıklayabiliriz:
6. Karaciğerin sindirimdeki görevi nedir?
Cevap:
Karaciğerin sindirimdeki görevi şöyledir:
7. Pankreasın sindirim ile ilgili salgıları nelerdir?
Cevap:
Pankreasın sindirim ile ilgili salgıları şunlardır:
8. Kalın bağırsağın sindirimdeki görevi nedir?
Cevap:
Kalın bağırsağın sindirimdeki görevi şöyledir:
9. İnce bağırsakta bulunan hangi yapılar besinlerin emilim miktarını artırır.
Cevap:
İnce bağırsakta bulunan villus ve mikrovillus adı verilen yapılar besinlerin emilim miktarını artırır. Bu yapılar ince bağırsağın iç yüzey alanını genişleterek daha fazla maddenin emilimini mümkün kılar. Villus ve mikrovilluslar ince bağırsak duvarında yer alır ve kan damarları ve lenf damarları ile çevrilidir. Emilim aktif taşıma ile de yapıldığı için mikrovilluslu hücreler mitokondri yönüyle zengindir. İnce bağırsakta besinlerin sindirimi de tamamlanır ve sindirilmiş besinler villus ve mikrovilluslardan kan ve lenf sistemine geçer.
10. Bağırsak tembelliğinin nedenlerini ve nasıl önlenebileceğini açıklayınız.
Cevap:
Bağırsak tembelliği, bağırsak hareketlerinin yavaşlaması ve dışkılama sayısının azalması şeklinde tanımlanan bir sindirim problemidir. Halk arasında kabızlık olarak da bilinir. Bağırsak tembelliğinin birçok nedeni ve önlemi vardır. Devamı
B. Boşluk Doldurma
Aşağıdaki ifadelerde noktalı yerleri tablo içinde verilen sözcükleri kullanarak uygun şekilde tamamlayınız.
1. Yağ + Su + lipaz → Gliserol + 3 Yağ asiti
2. Protein+ Su + pepsin → Polipeptitler
3. Polisakkaritler + Su + amilaz → Maltoz + dekstrin
4. Sükroz + Su + sükraz → glikoz + fruktoz
5. Dipeptit + Su + dipeptidaz → Amino asitler
6. İnce bağırsak bezlerinden nükleotidaz, dipeptidaz, enteropeptidaz, karbonhidrazlar ve aminopeptidaz denilen enzimler salgılanır.
7. İnce bağırsak bezlerinden salgılanan enteropeptidaz inaktif durumda olan tripsinojeni aktifleştirir.
8. Karaciğer ve pankreasın salgıları onikiparmak bağırsağındaki vater kabarcığı denilen yere akıtılır.
9. Yağların sindirim ürünleri ince bağırsaktan lenf damarları ile taşınır.
10. Karaciğere karaciğer atardamarı ve kapı toplardamarı ile kan gelir.
C. Doğru-Yanlış
Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduklarını karşılarına yazınız.
1. Besinlerin hidrolizi sırasında enerji üretilmez. (D)
2. Sindirim sonucu oluşan yapı birimleri hücrede enerji verici olarak kullanılabilir. (D)
3. Midede yalnızca kimyasal sindirim gerçekleşir. (Y)
4. Sindirim sistemi sinir sistemi ve hormonlarla birlikte çalışır. (D)
5. Gastrin hormonu yalnızca besinin mideye girmesiyle salgılanır. (Y)
6. Bağırsak enzimi olan dekstrinaz, dekstrini glikoza dönüştürür. (D)
7. Siroz, karaciğer hastalığıdır. (D)
8. Safra tuzları, yağların kimyasal sindirimini sağlar. (Y)
9. Sindirimin tamamlandığı yer kalın bağırsaktır. (Y)
10. Pankreas salgıladığı bikarbonat iyonları ile ince bağırsak pH’ını düzenler. (D)
Ç. Değerlendirme Testi
Aşağıdaki soruların doğru seçeneğini işaretleyiniz.
1. I. Pepsinojen
II. Lipaz
III. Amilaz
IV. Kimotripsinojen
V. Safra
Pankreasın Wirsung kanalı aracılığıyla onikiparmak bağırsağına gönderdiği öz su içinde yukarıda belirtilenlerden hangileri bulunmaz?
A) Yalnız V B) I ve V C) II, III ve IV D) II, III ve V E) I, II ve IV
Cevap: B
2. I. Dipeptit ” Kimotripsin
II. Maltoz ” Maltaz
III. Polipeptit ” Dipeptidaz
IV. Yağ ” Lipaz
V. Glikojen ” Amilaz
Yukarıda verilen besin maddeleri enzimlerle eşleştirilmiştir. Buna göre doğru olmayan eşleşme ya da eşleşmeler hangileridir?
A) Yalnız I B) Yalnız IV C) I ve III D) III, IV ve V E) I, III ve IV
Cevap: C
3. Aşağıdakilerden hangisi lipaz enziminin etkinliğini artırır?
A) Pepsinojen B) Safra C) Tripsinojen D) Amilaz E) HCI
Cevap: B
4. Aşağıdaki şekilde karaciğere giren ve çıkan damarlar numaralarla gösterilmiştir. Yemekten hemen önce bu damarların taşıdığı kandaki glikoz miktarının azdan çoğa doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?
A) 2-1-3 B) 3-1 -2 C) 1-3-2 D) 3-2-1 E) 2-3-1
Cevap: C
5. Yukarıdaki grafikte ağızda gerçekleşen sindirim sonucu bazı besin maddelerinin miktarında oluşan değişim gösterilmiştir. Buna göre I, II ve III ile gösterilen maddeler aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Protein Yağ Nişasta
B) Protein Maltoz Yağ
C) Nişasta Glikoz Amino asit
D) Glikoz Amino asit Yağ asiti
E) Yağ Glikoz Amino asit
Cevap: A
6. I. Kapı toplardamarı
II. Karaciğer
III. Karaciğer üstü toplardamarı
IV. Alt ana toplardamar
İnce bağırsak hücreleri tarafından emilen amino asitlerin kalbe ulaşana kadar izlediği yol aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?
A) I, II, III ve IV B) IV, III, I ve II C) I, II, IV ve III
D) II, I, III ve IV E) IV, II, III ve I
Cevap: A
7. İnsanların kalın bağırsağında aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşmez?
A) Mukus salgılanması
B) Yararlı bakterilerin vitamin sentezlemesi
C) Suyun emilimi
D) Besinlerin villuslardan emilimi
E) Peristaltik hareketlerin olması
Cevap: D
8. I. Safra tuzları yağların mekanik sindiriminde rol oynar.
II. Amilaz, asidik ortamlarda etkindir.
III. HCI inaktif olan pepsinojeni aktifleştirir.
IV. Dipeptitlere etki eden dipeptidaz enzimi ince bağırsaktan salgılanır.
V. Tüm besinlerin ince bağırsaktan emilim hızı aynıdır.
Sindirim sisteminde gerçekleşen olaylar ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız II B) I, III ve IV C) I, II ve III D) III, IV ve V E) I, II ve V
Cevap: B
9. I. Amino asit
II. Glikoz
III. Mineral
IV. D vitamini
V. Şilomikron
Yukarıda verilenlerden hangileri ince bağırsak villuslarından emildikten sonra karaciğere uğramadan kalbe gider?
A) Yalnız V B) IV ve V C) III ve IV D) II, III ve V E) I, II ve V
Cevap: B
10. Enzimlerin en iyi çalıştıkları pH değerleri farklılık gösterir.
Buna göre aşağıda belirtilen grafiklerden hangisi ağızda etkili olan enzim için geçerlidir?
Cevap: B
